İş kazası sonucu kalıcı olarak iş gücü kaybına uğrayan işçiye, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yaşam boyu sürekli iş göremezlik geliri bağlanır. Bu gelir, işçinin gelecekteki yaşamını idame ettirebilmesi için devletin sunduğu bir sosyal güvenlik hakkıdır. Ancak işçi işverene karşı tazminat davası açtığında, bu gelirin hesaplanan tazminattan düşülmesi (mahsup edilmesi) gerekir.
Sürekli İş Göremezlik Geliri Bağlanma Şartı
İşçinin sürekli iş göremezlik gelirine hak kazanabilmesi için kazadan kaynaklanan meslekte kazanma gücü kayıp oranının (maluliyet oranının) en az %10 olması gerekir. Bu oran yetkili hastane heyet raporlarıyla belirlenir.
Tazminat Davasında Mahsup (İndirim) Nasıl Yapılır?
Yargıtay'ın yerleşik kararlarına göre, iş kazası maddi tazminatı hesaplanırken mükerrer (çift) ödemenin önlenmesi ilkesi uygulanır. Hesaplama yöntemi şu şekildedir:
- Aktüerya bilirkişisi, işçinin ömrünün sonuna kadar uğrayacağı toplam brüt maddi zararı (gelir kaybını) hesaplar.
- SGK tarafından işçiye bağlanan sürekli iş göremezlik gelirinin peşin sermaye değeri (toplu güncel karşılığı) resmi yazıyla SGK'dan istenir.
- SGK'nın bağladığı gelirin, işverenin kusur oranına isabet eden kısmı hesaplanan toplam tazminat tutarından mahsup edilir (düşülür).
- Bakiye kalan tutar, işverenin ödemesi gereken net maddi tazminat miktarını oluşturur.
Manevi Tazminattan Mahsup Yapılamaz
Önemli bir hukuki ayrıntı olarak; SGK'nın bağladığı gelirler yalnızca maddi zararları karşılamaya yöneliktir. Bu nedenle, SGK gelirinin peşin sermaye değeri manevi tazminat tutarından asla mahsup edilemez. Manevi tazminat kararlaştırılan tutar üzerinden aynen ödenir. Tazminat davalarında hesaplama hatalarından kaçınmak için uzman hukuki temsil şarttır.
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
SGK tarafından bağlanan sürekli iş göremezlik geliri tazminattan düşülür mi?
- Mahsup: Evet, hesaplanan maddi tazminat tutarından, SGK tarafından bağlanan sürekli iş göremezlik gelirinin peşin sermaye değeri düşülür.