İşyerinde meydana gelen iş kazaları, işçilerin bedensel bütünlüğünün zarar görmesine veya maalesef ölümüne yol açabilmektedir. Ölümle sonuçlanan iş kazalarında, vefat eden işçinin bakmakla yükümlü olduğu aile bireylerinin (eş, çocuk, anne, baba) gelecekteki geçim kaynaklarını kaybetmelerini telafi etmek amacıyla destekten yoksun kalma tazminatı davası açılmaktadır.
Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Nedir?
Bu tazminat türü, ölen işçinin mirasçılarına ödenen bir miras payı değildir. Doğrudan vefat eden işçinin yaşarken sağladığı maddi destekten mahrum kalan yakınlarının uğradığı zararın tazminidir. Türk Borçlar Kanunu Madde 53 kapsamında düzenlenmiştir.
Hesaplama Kriterleri Nelerdir?
Mahkemelerce atanan aktüerya (hesap uzmanı) bilirkişileri tazminat tutarını hesaplarken şu temel kriterleri dikkate alır:
- İşçinin Gerçek Ücreti: Hesaplamada işçinin SGK'ya bildirilen asgari ücreti değil, banka kayıtları, sendika yazıları ve meslek odası verileriyle kanıtlanan net gerçek kazancı esas alınır.
- Kusur Oranları: İş kazasının meydana gelmesinde işverenin ve işçinin kusur oranları (örneğin %80 işveren, %20 işçi kusuru) tazminat tutarını doğrudan etkiler.
- Aktif Yaşam Süresi: Ölen işçinin ve destek talep eden yakınlarının PMF (Population Active) yaşam tablolarına göre muhtemel yaşam süreleri belirlenir.
- Paylaştırma Yöntemi: Ölen işçinin gelirinden eşine, çocuklarına ve anne-babasına ayıracağı paylar (destek payları) oranlar dahilinde paylaştırılır.
SGK Tarafından Bağlanan Gelirin Mahsubu
Sosyal Güvenlik Kurumu, vefat eden işçinin hak sahiplerine 'ölüm geliri' bağlar. Bağlanan bu gelirin peşin sermaye değeri, hesaplanan tazminat miktarından mahsup edilerek (düşülerek) bakiye tazminat tutarı belirlenir. İş kazası tazminat davaları yüksek teknik bilgi gerektiren hesaplamalar barındırdığından, iş kazası uzmanı bir avukat aracılığıyla takip edilmesi önerilir.
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
Destekten yoksun kalma tazminatını kimler talep edebilir?
- Tazminat Alıcıları: İş kazası sonucu hayatını kaybeden işçinin eşi, çocukları, anne ve babası ile ölenin yaşarken maddi destek sağladığı yakınları.