Hakkında icra takibi başlatılan veya borç sarmalına giren bazı borçlular, üzerlerine kayıtlı gayrimenkul, araç ve diğer varlıkları alacaklıların haciz işlemlerinden kurtarmak amacıyla muvazaalı (hileli) olarak üçüncü kişilere devretmektedir. Alacaklıların bu hileli devirlere karşı kendilerini savunabilecekleri en güçlü yasal araç tasarrufun iptali davasıdır.


Tasarrufun İptali Davası Nedir? (İİK Madde 277-280)

İcra ve İflas Kanunu uyarınca açılan bu davanın amacı, borçlunun alacaklısına zarar vermek kastıyla yaptığı tasarrufların (satış, bağış, ipotek tesisi vb.) iptal edilerek, o malın borçlunun malvarlığındaymış gibi icra müdürlüğü vasıtasıyla satılmasını ve alacağın tahsil edilmesini sağlamaktır.


Kanunen İptale Tabi Olan Hileli Tasarruflar

Kanun, hangi tasarrufların iptal edileceğini üç ana grupta toplamıştır:

  • İvassız (Karşılıksız) Tasarruflar: Borçlunun takip tarihinden geriye doğru 2 yıl içinde yaptığı bağışlamalar, karşılıksız devirler veya piyasa değerinin çok altında yapılan satışlar.
  • Aciz Durumundaki Borçlunun İşlemleri: Borçlunun borca batık olduğu dönemde, vadesi gelmemiş bir borç için yaptığı ödemeler veya teminat gösterilmemiş bir borç için rehin/ipotek vermesi.
  • Zarar Verme Kastıyla Yapılan İşlemler: Borçlunun alacaklılarını zarara uğratma kastıyla yaptığı devirler. Eğer devralan 3. kişi borçlunun mali durumunu biliyorsa veya bilmesi gerekiyorsa (örneğin akraba, iş ortağı veya yakın arkadaşıysa) bu devir iptal edilir.

Geçici Haciz İstemi ve Süreler

Alacaklı, davanın devamı süresince borçlunun devrettiği malın 3. kişilerce tekrar satılmasını engellemek için mahkemeden ihtiyati haciz (tedbir) talep edebilir. Tasarrufun iptali davası açma hakkı, tasarrufun yapıldığı tarihten itibaren 5 yıllık hak düşürücü süreye tabidir. Alacak haklarınızı korumak ve hileli devirleri iptal ettirmek için icra hukuku departmanımızdan profesyonel destek alabilirsiniz.



Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)

Tasarrufun iptali davası hangi durumlarda açılır?

  1. Mal Kaçırma: Borçlunun, alacaklılarından mal kaçırmak amacıyla mallarını üçüncü kişilere devretmesi durumunda, bu devrin geçersiz kılınması için açılır.