Günümüz iş yaşamında asıl işverenlerin, işin bazı bölümlerini uzmanlık gerektirmesi veya maliyet avantajı nedeniyle taşeron (alt işveren) firmalara devretmesi yaygındır. Taşeron bünyesinde çalışan işçilerin geçirdiği iş kazalarında, tazminat sorumluluğunun kime ait olduğu yasal olarak net kurallara bağlanmıştır.
Müteselsil (Ortaklaşa) Sorumluluk İlkesi
4857 sayılı İş Kanunu Madde 2/6 uyarınca; asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeriyle ilgili olarak bu kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. Bu sorumluluk hukukta müteselsil sorumluluk olarak adlandırılır.
Asıl İşverenin Sorumluluk Sınırı Nedir?
Meydana gelen iş kazasında taşeron işçisi maddi ve manevi tazminat davasını:
- Sadece kendi patronu olan taşeron firmaya,
- Sadece inşaatın veya fabrikanın sahibi olan asıl işverene,
- Veya her ikisine birden açabilir.
Asıl işveren, 'Benim işçim değil, taşeronun hatasıdır' diyerek sorumluluktan kaçamaz. İş kazası nedeniyle hesaplanan tazminatın tamamını asıl işveren ödemek zorunda kalırsa, daha sonra kendi aralarındaki sözleşme ve kusur oranları doğrultusunda ödediği bu miktarı taşeron firmaya rücu edebilir (geri isteyebilir).
Asıl İşverenin Denetim Yükümlülüğü
Yargıtay içtihatlarına göre asıl işveren, taşeron firmanın iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini alıp almadığını denetlemekle yükümlüdür. İşyerinde ortak bir İSG koordinasyonu kurulmaması, asıl işverenin de kusurlu kabul edilmesine yol açar. İş kazası tazminat taleplerinde hak kaybına uğramamak için profesyonel yasal destek alınması gereklidir.
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
Taşeron işçisinin iş kazasında asıl işveren sorumlu mudur?
- Ortak Sorumluluk: Evet, asıl işveren, alt işverenin (taşeronun) işçilerine karşı yükümlülüklerden taşeron ile birlikte müteselsilen sorumludur.